ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈಗ ದಾಳಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ದಾಳಿ ನಡೆಯುವ ಸಮಯವೂ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ದಾಳಿಗಳು ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಗ, ಅದರ ನಂತರ ಸೋಮವಾರ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕಾಕತಾಳೀಯ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದೇ? ಅಥವಾ ದಾಳಿಯ ಸಮಯವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅದರ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಶನಿವಾರ ಅಥವಾ ಭಾನುವಾರ ದಾಳಿ ನಡೆದರೆ ಅಮೆರಿಕದ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸೋಮವಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಯುದ್ಧದ ಭಯ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಬಹುದು, ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರುಗಳು ಕುಸಿಯಬಹುದು, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಾಭವಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಒಂದು ಸೈನಿಕ ದಾಳಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಹಣದ ಹರಿವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು.
ಇದರ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇರಾನ್ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸಾಗಾಟಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾದರೆ, ಭಾರತ, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದಂತಹ ದೇಶಗಳಿಗೆ ತೈಲ ಆಮದು ದುಬಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ತೈಲ ದುಬಾರಿಯಾದರೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಾಗಾಟ, ಆಹಾರ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವೆಚ್ಚವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುವುದು ಒಂದು ಕಡೆ; ಅದರ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸುವವರು ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಾಗಬಹುದು.
ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ, ತೈಲ ಪೂರೈಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಇತರ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಏರಿದರೆ ಉತ್ಪಾದಕರ ಆದಾಯವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಯುದ್ಧ ದೀರ್ಘವಾದರೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಉದ್ಯಮಗಳು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಅದು ಲಾಭದ ಅವಕಾಶವಾಗಬಹುದು.
ಇಲ್ಲಿಯೇ ವಾರಾಂತ್ಯದ ದಾಳಿಯ ಸಮಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ದಾಳಿಯನ್ನು ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೈನಿಕ ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮುಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ತಕ್ಷಣದ ಗೊಂದಲವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೋಮವಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತೆರೆದಾಗ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ದಾಳಿಯ ಸಮಯವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಇಂತಹ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?
ಇರಾನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘೋಷಣೆಗಳ ಮುನ್ನ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ನಡೆದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ತನಿಖೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಯಾರಾದರೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಘೋಷಣೆ ಹೊರಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ಕೆಲವರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಕ್ಕಿತೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ ಅಮೆರಿಕದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲ. ಇದರ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿದರೆ ಭಾರತದಂತಹ ತೈಲ ಆಮದು ಮಾಡುವ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊರೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇಂಧನ ದುಬಾರಿಯಾದರೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಬಡ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಸಾಗಾಟವೂ ದುಬಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಾನವೀಯ ನೆರವು ತಲುಪುವ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೂ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾದರೆ, ಯುದ್ಧ ಮಾಡದ ಜನರೂ ಅದರ ಬೆಲೆ ತೆರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ “ಅಮೆರಿಕ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಣ ಮಾಡುತ್ತಿದೆಯೇ?” ಎಂಬುದಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ “ಈ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಯಾರು ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಯಾರು ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?” ಎಂಬುದು. ಒಂದು ಕಡೆ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದಕರು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ತೈಲ ಆಮದು ಮಾಡುವ ದೇಶಗಳು, ರೈತರು, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಪೀಡಿತ ಜನರು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಾರೆ.
ವಾರಾಂತ್ಯದ ದಾಳಿ ಕೇವಲ ಸೈನಿಕ ತಂತ್ರವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದರ ನಂತರ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ, ಕೆಲವು ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ಲಾಭ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ.
ಶನಿವಾರ ಬಾಂಬ್ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಭಾನುವಾರ ಜಗತ್ತು ಕಾಯುತ್ತದೆ. ಸೋಮವಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ನಷ್ಟ, ಕೆಲವರಿಗೆ ಲಾಭ. ಆದರೆ ಈ ಲಾಭ-ನಷ್ಟದ ಆಟದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಪಾಲಿಗೆ ಉಳಿಯುವುದು ದುಬಾರಿ ಇಂಧನ, ದುಬಾರಿ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧದ ಭಯವೇ?