ತಿಂಗಳ ಸಂಬಳ ಕೈಗೆ ಬಂದಾಗ ತೆರಿಗೆ ಕಡಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ನಮ್ಮ ತೆರಿಗೆ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಮನೆಯ ದಿನಸಿ, ಮೊಬೈಲ್ ಬಿಲ್, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್, ಆನ್ಲೈನ್ ಸೇವೆಗಳು, ಮನರಂಜನೆ, ಕೆಲವು ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳು—ನಾವು ಖರೀದಿಸುವ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ಪ್ರಕಾರ GST ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ತೆರಿಗೆಗಳು ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಮೇಲಂತೂ GST ಬದಲಾಗಿ ಕೇಂದ್ರದ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮೇಲಿನ ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ ದರ 29.84% ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ PPAC ಮಾಹಿತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಅಂದರೆ “ನಾನು ITR ಸಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ತೆರಿಗೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬೇಕು: ₹20,000 ತಿಂಗಳ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದರೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಇಷ್ಟು ರೂಪಾಯಿ ತೆರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವಿಗೂ ತೆರಿಗೆ ದರ ಒಂದೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಕೆಲವು 5%, 18% ಅಥವಾ ಇತರ ದರಗಳಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ತೆರಿಗೆ ಮೊತ್ತ ತಿಳಿಯಲು ಬಿಲ್ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದೇ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗ. GST ದರಗಳ ಅಧಿಕೃತ ವಿವರಗಳನ್ನು GST Council ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಾಗಾದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏನು?
“ನಾನು ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ನನಗೆ ಏನು ಸಿಗುತ್ತಿದೆ?”
ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಉತ್ತಮ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆ, ಸ್ವಚ್ಛ ನಗರ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ, ಸುರಕ್ಷತೆ, ತ್ವರಿತ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಾಗರಿಕರು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು.
ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.
ಸರ್ಕಾರ ಯಾವ ಪಕ್ಷದ್ದೇ ಆಗಿರಲಿ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಬೇರೆ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸದೇ ಇರುವುದು ಒಂದೇ ವಿಷಯವಲ್ಲ.
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಜನರಿಗಿಂತ ಮೇಲಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರ ಜನರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತರದಾಯಿಯಾಗಿರಬೇಕು.
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಪರಿಣಾಮ ಕಡಿಮೆಯಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಒಂದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಅದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ದೂರು, RTI, ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಮನವಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಚಾರಣೆ, ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶ್ನೆ,t ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ನಾಗರಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮಾರ್ಗಗಳೇ.
ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಷಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವೋ ವಿರೋಧವೋ ಎಂಬುದಲ್ಲ. ವಿಷಯ—ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳುವ ಧೈರ್ಯ ನಮ್ಮಲ್ಲಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು.
ನಾವು ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಾಗ ರಸೀದಿ ಕೇಳುತ್ತೇವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣ ಹೇಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ.
ನಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆ ಯಾರೊಬ್ಬರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ.
“ನಾವು ಕೊಟ್ಟ ಹಣದಿಂದ ನಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಏನು ಬಂತು?”
“ನಮ್ಮ ರಸ್ತೆ ಏಕೆ ಹದಗೆಟ್ಟಿದೆ?”
“ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆಯೇ?”
“ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೇಗಿದೆ?”
“ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಇದೆಯೇ?”
ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಪಕ್ಷದ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲ. ಇವು ನಾಗರಿಕರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಬದಲಾದರೂ, ಪಕ್ಷ ಬದಲಾದರೂ ಒಂದು ವಿಷಯ ಬದಲಾಗಬಾರದು:ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟುವ ನಾಗರಿಕನ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಕ್ಕು.**
ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟುವ ನಾಗರಿಕನ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಕ್ಕು.
ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕುರುಡಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಕುರುಡಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ.
ಕೆಲಸ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದರೆ ಪ್ರಶಂಸಿಸೋಣ. ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸೋಣ. ಸಮಸ್ಯೆ ಇದ್ದರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತೋಣ.
ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ನಾಗರಿಕ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮತ ಹಾಕುವವನು ಅಲ್ಲ.
ತಾನು ಕೊಡುವ ತೆರಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕೇಳುವ ನಾಗರಿಕ.
ನಮ್ಮ ₹100 ತೆರಿಗೆ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಆದರೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ₹100 ಸೇರಿದಾಗ ಅದು ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ—
“ನಾನು ಎಷ್ಟು ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ?”
ಎಂಬುದಲ್ಲ.
ಅದರ ಜೊತೆಗೆ—
“ನನ್ನಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ?”
ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಕೇಳುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ.
